Waar islam en pacifisme samen komen

0
Amit Sampat

Amit Sampat

Geboren in Purmerend, getogen in Heerhugowaard en van oorsprong Surinaams-Hindostaans. Studeert Bestuurskunde, Midden-Oosten Studies en Religiewetenschappen aan Universiteit Leiden. Als oprichter en voorzitter van stichting House of Wisdom houdt hij zich bezig met religie, politiek, bestuur en filosofie. Heeft een enorme passie voor het thema interreligieus dialoog. Kennis vergaren, delen en goed burgerschap zijn volgens Amit essentieel om een vreedzame samenleving tot stand te brengen.
Amit Sampat

Latest posts by Amit Sampat (see all)

Veel mensen zijn bekend met geweldloze leiders als Mahatma Gandhi (een hindoe) en Martin Luther King (een christen). Niet veel mensen zullen islam en pacifisme anno 2016 verenigbaar vinden.

Iemand die islam en geweldloosheid met elkaar verenigde en dit met succes deed in een strijd voor gelijkheid en vrijheid was Khan Abdul Gaffar Khan (1890 – 1988), beter bekend als Bacha Khan. Bacha Khan is op de een of andere manier voor veel mensen onbekend. Wat maakt deze man zo bijzonder? Wat kan Bacha Khan toevoegen aan ons beeld over islam, politiek en geweld vandaag de dag? Deze vragen zal ik proberen te beantwoorden middels het vertellen van zijn levensverhaal en zijn boodschap. Ik kan je alvast beloven: je beeld over de relatie tussen islam, politiek en geweld zal veranderen na het lezen van dit stuk.

Beweging
Bacha Khan was geboren in Utmanzai (in het huidige Pakistan). Hij begon zijn schoolperiode op een missionarisschool. Hier leerde Bacha Khan dat de kolonisator (de British Raj) de macht had over allerlei zaken, waaronder de inhoud van het onderwijsprogramma. Aan het eind van zijn middelbare schoolperiode kreeg hij de kans om het leger van de Britten te dienen. Hier kreeg Bacha Khan voor het eerst met discriminatie te maken. Hij begon zich vanaf dat moment te keren tegen de Britten. Bacha Khan’s mentor Reverend Wigram adviseerde hem om zijn broer (Khan Abdul Jabbar Khan) achter na te gaan, door te studeren in Londen. Bacha Khan’s moeder wilde niet nog een zoon verliezen en daarom bleef hij in Brits-Indië. Hij begon te werken op het land van zijn vader. Later ging hij scholen opzetten met het idee om zijn volk, de pashtuns, te hervormen. De Britten waren hier niet blij mee en besloten zijn scholen te sluiten. Dit leidde tot de oprichting van de beweging: Anjuman-e-Islah-e-Afghan. Een beweging die zich zou inzetten om de Pashtuns een betere toekomst te bieden door oplossingen te zoeken voor sociaaleconomische vraagstukken.

Gandhi
Bacha Khan was een devoot moslim. Hij hechtte veel waarde aan de namaz (vijf keer per dag bidden). Ook gebruikte hij de profeet Mohammed als rolmodel om sociale hervormingen door te voeren en draagvlak te creëren onder de Pashtuns voor zijn ideeën. De Pashtuns stonden bekend als een gewelddadig en wraakzuchtig volk. Bacha Khan wilde dit imago veranderen. Dit deed hij door het onderwijscurriculum aan te passen en lezingen te verzorgen. Na zijn tweede Hajj in 1928 werd Bacha Khan actiever op het gebied van politiek. Hij begon met het schrijven van een maandelijks tijdschrift Pasthun. Ook raakte hij bekend met Mahatma Gandhi en zijn filosofie van geweldloosheid (ahimsa). Bacha Khan kreeg niet alleen nauw contact met Gandhi, ze werden zelfs vrienden en zouden beiden strijden tegen de Britse overheersing op het Indiase subcontinent.

Dienaren van God
De invloed van Gandhi op Bacha Khan is terug te zien in de geweldloze filosofie die Bacha Khan zich eigen maakte. Het bloedbad bij de Qissa Khwani bazaar waar de Britten honderden geweldloze demonstranten om het leven hadden gebracht in 1930 leidde tot de oprichting van de nieuwe beweging: de Khudai Khidmatgar (Dienaren van God). Dit was een beweging die voortkwam uit de Anjuman-e-Islah-e-Afghan. De beweging groeide uit tot een geweldloos leger van zelfs honderdduizend man (wellicht het grootste geweldloze leger aller tijden!). Bacha Khan selecteerde zijn leden vooral van de scholen die hij had opgericht in het verleden, want die waren bekend met de filosofie en de doeleinden van Bacha Khan. Ook zorgde hij voor trainingen en uniformen voor de Khudai Khidmatgar.

30 jaar gevangenis
Zowel moslims als niet-moslims werkten samen in het leger van Bacha Khan. De Khudai Khidmatgar was er niet alleen voor moslims. Bacha Khan gaf in de eed van zijn beweging aan dat de mens(heid) voorop stond. Het dienen van de mens stond gelijk aan het dienen van God. Iets wat zeker niet mag ontbreken in het verhaal over Bacha Khan is dat hij voor zijn idealen bereid was om meer dan dertig jaar in de gevangenis te zitten.

Het leven van Bacha Khan en zijn geweldloze leger biedt een ander perspectief op de relatie tussen islam, politiek en geweld. Voor Bacha Khan waren geweld en islam tegenpolen. Politiek en islam waren daarentegen wel verenigbaar volgens Bacha Khan. De Khudai Khidmatgar was geïnspireerd op islamitisch grondslag en werd gebruikt voor politieke doeleinden om geweldloos tegen de Britten te strijden en te zorgen voor een beter klimaat voor de Pashtuns.

Het verhaal van Bacha Khan laat zien dat islam en geweldloosheid geen tegenpolen van elkaar zijn, maar juist twee handen op één buik zijn.

Yellah, deel a mattie
Amit Sampat
Geboren in Purmerend, getogen in Heerhugowaard en van oorsprong Surinaams-Hindostaans. Studeert Bestuurskunde, Midden-Oosten Studies en Religiewetenschappen aan Universiteit Leiden. Als oprichter en voorzitter van stichting House of Wisdom houdt hij zich bezig met religie, politiek, bestuur en filosofie. Heeft een enorme passie voor het thema interreligieus dialoog. Kennis vergaren, delen en goed burgerschap zijn volgens Amit essentieel om een vreedzame samenleving tot stand te brengen.

Reageer

Please Login to comment
  Subscribe  
Op de hoogte blijven van...